कुश्मा, २१ मंसिर – पर्वतको कुश्मा नगरपालिका–९ कटुवाचौपारीको चिन्ने खोला नजिकै बसेर आएका ३३ वर्ष सुवास नेपालीले दुःखी कमाएको पैसा गाउँ फर्किए । कोरोना महामारीले विश्व नै आक्रान्त बनेको बेलामा पनि विदेशमा बस्नु पर्ने गाउँमा नै केही सोच आयो ।
सान २००८ मा मलेसिया पुगेका नेपाली लामो समयको मलेसिया बसाइँपछि नेपाल फर्कनुहोस् । मलेमा माझ झन्डै ६० हजार आफ्नो तलब थाप आएकाले कमाएको रकमबाट झन्डै १७ लाख लगानीमा कटुवाचौपरीमा कुखुरा फार्म सुरु भयो । नेपाल रहनुहुने कुनै पनि बाटो नपाएका उसले विदेश गएपछि अर्को कामको सम्भावनाको बारेमा सपना देखे । केही वर्षको विदेशमा कमाइको लागि गाउँमै लगानी गर्न सफल हुन सफल हुन सपना सुवासमा ।
कोरोना संक्रमणको कारण नेपाल पनि आक्रांत बनेको थियो । गाउँमा बेकामेहरू दिनभर बितको उपाय। बेलामा नेपालीले तयारी गर्न बाध्य कुखुराको फर्जी किनेर कुखुरा पालन व्यवसाय सुरु हुन्छ । उनको वास्तविकमा आज झन्डै डेढ सयको संख्यामा टर्की, झन्डै एक हजार ब्रोइलर, झन्डै ११ सय लोक जातका कुखुरा छन् । विदेशमा बसेको परिवारको साथमा कामले पनि सुख भेटेको छ ।
‘अरूको देशमा काम गर्न सजिलो पनि कहाँ छ र ? आफ्नो देशमा उपाय नदेखेको बेलामा पनि आराम गर्न सकिन्छ। तर, आफ्नो मातृभूमि काम जस्तै त विदेशमा कहाँ हुन्छ ?’ सुवास भन्छन्, ‘परिवारको साथमा बस्न पाएको छु। कसैको गाली खानु पर्दैन । यहाँ थालेको व्यवसाय पनि राम्रो भइरहेको छ । झन्डै सात महिना देखेमा सुरुमा ‘सुवित पशुपक्षी तथा कृषि फार्म’ कालागि उनको चल्ला उत्पादनका लागि प्रयोग हुनेछन्।
उनको आधारबाट लोक कुखुरा प्रतिगोटा १५ सय सम्म, टर्कीको प्रतिकिलो सात सय ५० मा बिक्री हुनेछ । ब्रोइलर कुखुराको मूल्य पहाडमा हप्ता दिनमै तल माथि भइरहेको छ । यस्तोमा पनि चिसो मौसम सुरु भइसकेका कारण ब्रोइलरलाई बचाउन कठिन हुने भएकाले पनि ब्रोइलरको मूल्यभन्दा बढी समय हुन्छ ।
महिनामा खर्च सहित करिब तीन लाख लाख जतिको लाभांश बताउने । जसमा आधा खर्च काटेर पनि कम्तीमा एक लाख आफ्नो बचत हुन सक्छ । एक दिनमा झन्डै सय्यद धेरै भन्दा धेरै लोक अण्डा उत्पादन हुने र अण्डाले राम्रै बजार पक्के सुनाए ।
आफ्नो फर्जीमा आवश्यकता अनुसार कुखुराको साथमा पनि विदेशमा रहँदा कल्पनाको बजारीकरणको व्यवस्थापन गर्न नपाइने समस्या भइरहेको छ । सामान्यतः पर्वत सदरमुकाम कुश्मा बजारमा जबकि गाउँमा पनि टर्की जातकोखुराको मासुको योगदानमा यदाकदा मात्र देख्न पाइन्छ ।
दिन सुवासकोखोरमा झन्डै डेढ सय तुर्की छन्, त्यसमा पनि एउटैको तौल झन्डै आठ किलोग्राम सम्म छ । एउटै व्यक्तिले किन्ने अवस्था नरहने वरले टोलका केही व्यक्तिहरू मिलेर टर्की किन्न चञ्चल भएका कारण गाउँमा टर्कीको व्यावसायिक उत्पादन आक्रामक छ। स्वयंले सदरमुकाम कुश्मा सहित छिमेकी जिल्लामा बजारमा टर्की मासुको बारेमा उल्लेख भए पनि बेच्ने बेलामा टर्कीले बजार नपिके सुवास बताउँछन्। जिल्लामा बजार नै नपाएपछि नजिकै मेरो सहर पोखरामा टर्की कुखुराको लागि बिक्री भइरहेको छ ।
‘म विदेशमा रहँदा सोच्ने थिएँ राम्रो पाल्न हो उत्पादित कुखुरा र अण्डालाई बजारको समस्या । तर मलाई पालेका टर्कीलाई नै बेच्न कठिन भइरहेको छ । दु:ख गर्न खोज्यो भने मिल्दैन, मिल्दैन,’ उनले भने, ‘न त स्थानीय सरकारबाट कृषकका उत्पादनलाई बजारमा लैजान पहल हुन्छ, न त हामीले बजारको व्यवस्थापन गर्न सक्छौं।’ उत्सवमा उठ्ने कुकुर विवाद कारण ब्राइलर खुरा होलसेलमा दिँदा मात्रै चरणमा सुवासले ।
बजारको चुनौती बाबजुद पनि अब यो संघर्षको विकल्प न खोज्नुहोस् । वर्ष वर्षको विदेशमा बस्दा जम्माड जम्मा गर्ने आधारमा लगानीकर्ताको प्रतिवद्धताको कारण अब आक्रामक माझमा पनि व्यवसाय चल्नै पर्छ भन्ने बाध्यताले उसको भान छ । ‘विदेश त छाडिहालियो, अब तैँ केही न केही तैपर्छ । बिचैमा छोड्ने त कुरा गर्नु । अब बरु अरुको भन्दा केही फरक दिन प्रयास गर्न पनि मार्केटमा छिर्नुहोस्,’ नेपाली भन्छन्, ‘अण्डा सबै सबैको उत्पादनको तयारी थालेको छु। यो नै नै ह्याचरीको सुविधा राखेका कारण अन्य वास्तविकता जस्तै समस्या मलाई नहोला जस्तो छ।’
