बागलुङ, १५ चैत्र– आज चैत शुक्ल अष्टमी, अर्थात् चैतेदशैं । आज देवीको पूजा उपासना गर्दै चैतेदशैं मनाईंदै छ ।
असुर शक्तिमाथि दैवीशक्तिको विजय तथा असत्यमाथि सत्यको विजयका रुपमा लिइने दशैं हिन्दुधर्मावलम्बीहरुले वर्षमा दुइपटक मनाउने गर्दछन् । असोजमा मनाईंने दशैंलाई बडादशंैको रुपमा मनाइन्छ भने चैत शुक्ल अष्टमीमा मनाईंने दशैंलाई चैतेदशैं भनिन्छ ।
आज घर घरमा तथा देवीका मन्दिरमा देवीभागवत, कालिका पुराणलगायत स्तोत्र पाठ गरिन्छ । वर्षको दुई पटक चैत र असोजमा गरिने दुर्गापूजाको विशेष महत्व रहेको शास्त्रमा वणिर्त छ ।
दशैमा बागलुङको कालिका मन्दिर, काठमाडौंको भद्रकाली, शोभाभगवती, दक्षिणकाली, गुहेश्वरी, संकटा, नक्साल भगवतीका साथै गोरखाको मनकामना, गोरखकाली, काभ्रेको पलाञ्चोक भगवती, पोखराको विन्धबासिनीलगायत देशभरका शक्तिपीठहरुमा बिहानैदेखि दर्शनार्थीको घुइँचो लागेको छ ।
चैत्राष्टमीको दिन कालीका भगवती गुठी व्यवस्थापन समिति बागलुङले भक्तजनलाई सहजै पूजा गर्ने वातावरणका लागि मन्दिरका ३ ढोका खोलेर तीन लाइनमा पूजाको व्यवस्थापन गरेको अध्यक्ष कुमार खड्काले बताए ।
मेलामा खासगरी नाङला, डाला, ठेका तथा घरेलु हतियार बिक्री गरिन्छ । चैते दसैंमा सयौं पञ्चवलि आउने गर्छन् । यो पटकको नवमीसम्ममा कम्तीमा २० लाख भक्तजन आउन सक्ने गरी व्यवस्थापनको तयारी भएको खड्काले बताए । चैते दसैंका अवसर पारेर गुठीले खुला भलिबल र लोकदोहोरी प्रतियोगिता पनि आयोजना गरेको छ ।
पर्वतका राजा प्रतापीनारायण मल्लले पाल्पाका राजा मणिमुकुन्द सेनकी छोरी विश्रवादेवीसँग १५९१ सालमा विवाह गर्दादेखि कालिका मन्दिर बनाइएको इतिहास छ । राजकुमारीले पाल्पा माझकी देवी कालिकालाई पनि साथैमा ल्याएकाले कालीगण्डकी नदी किनारमा रहेको जंगलमा विधिपूर्वक स्थापना गरिएको पाइन्छ । राजकुमारी कालिका देवीको भक्त भएकाले उनले कालिकाको प्रत्यक्ष दर्शन पनि पाउने गरेको जनश्रुति रहेको संस्कृतिविद् प्राज्ञ प्रेमछोटा बताउँछन् । कालिका देवीलाई माझकी काली, देवी माइस्थानलगायत नामले चिनिँदै हालको बागलुङ कालिकाको नाममा रूपान्तरण भएको हो ।
